Schowek to prosta, ale niezbędna funkcja, z której korzystamy na co dzień, aby kopiować i wklejać tekst, linki oraz inne treści. A co, jeśli ta wygoda stałaby się zagrożeniem dla cyberbezpieczeństwa? Cyberprzestępcy odkryli sposoby na wykorzystanie tej funkcji, czyniąc ją celem szeregu wyrafinowanych ataków.
Funkcja ochrony schowka jest obecnie dostępna w produktach Norton, Avast i AVG, proaktywnie chroni miliony użytkowników przed zagrożeniami takimi jak ClickFix i FakeCaptcha, a wszystko to bez konieczności podejmowania jakichkolwiek działań użytkowników.
Jak działają ataki na schowek
Cyberprzestępcy opracowali wyrafinowane sposoby manipulowania schowkiem, często ukrywając swoje złośliwe zamiary na widoku. Oto jak to robią:
- Wykorzystywanie znajomości procesu: Ataki na schowek opierają się na tym, że użytkownicy czują się swobodnie podczas kopiowania i wklejania, co pozwala oszukać ich i skłonić do wklejenia szkodliwych skryptów lub linków do swoich systemów. Nasza nowa funkcja ochrony schowka bezpośrednio przeciwdziała temu wektorowi ataku, skanując zawartość schowka za każdym razem, gdy coś jest kopiowane ze strony internetowej.
- Zamiana zawartości schowka: Niektóre złośliwe oprogramowania, takie jak „clippery”, zastępują skopiowane dane złośliwą treścią, np. fałszywymi adresami płatności lub szkodliwymi poleceniami.
- Kradzież poufnych danych: Programy wykradające informacje monitorują aktywność schowka, przechwytując cenne dane, takie jak hasła czy numery kart kredytowych.
Skupiając się na pierwszym typie ataku, ochrona schowka stanowi kluczową warstwę zabezpieczeń, chroniącą użytkowników podczas interakcji online.
Prawdziwe zagrożenia: ClickFix i FakeCaptcha
Dwa z najpowszechniejszych ataków opartych na schowku, jakie zaobserwowaliśmy, to ClickFix i FakeCaptcha. Oba te ataki nakłaniają użytkowników do skopiowania skryptu do schowka, wklejenia go do terminala PowerShell lub okna „Uruchom” oraz jego wykonania.
- ClickFix: To złośliwe oprogramowanie nakłania użytkowników do skopiowania i uruchomienia złośliwych skryptów, często podszywających się pod poprawki lub rozwiązania problemów technicznych.


- FakeCaptcha: Jako odmiana ClickFix, to zagrożenie wykorzystuje znane wzory CAPTCHA — takie jak te spotykane w oknie reCAPTCHA firmy Cloudflare — aby nakłonić użytkowników do skopiowania i wklejenia szkodliwego kodu.

Jedną z powszechnych technik jest nakłanianie użytkowników do wklejenia skopiowanego polecenia w oknie dialogowym „Uruchom” systemu Windows. Jednak złośliwa część polecenia pozostaje ukryta, a użytkownik widzi jedynie niewinnie wyglądający komunikat, np. „Potwierdź, że jesteś człowiekiem”, maskujący rzeczywiste zagrożenie:

Jak działa ochrona schowka?
Oto jak to działa:
- Automatyczne skanowanie: Funkcja ta aktywuje się za każdym razem, gdy na stronie internetowej dochodzi do manipulacji schowkiem, skanując zawartość w poszukiwaniu złośliwych elementów.
- Część funkcji Script Shield: Ta funkcjonalność jest zintegrowana z komponentem Script Shield naszego oprogramowania antywirusowego.
- Obsługa przeglądarek: Kompatybilność z przeglądarkami Chrome i Edge, obejmującymi ponad 70% rynku przeglądarek, a my dążymy do dodania obsługi kolejnych przeglądarek, aby zwiększyć bezpieczeństwo użytkowników.
- Nie wymaga żadnych działań ze strony użytkownika: Funkcja jest dostarczana poprzez regularne aktualizacje silnika, dzięki czemu wszyscy klienci mają zapewnioną najnowszą ochronę bez konieczności wykonywania jakichkolwiek czynności.
Ataki oparte na schowku, takie jak ClickFix i FakeCaptcha, stały się obecnie jednymi z najpowszechniejszych zagrożeń. Dysponujemy wcześniejszymi warstwami wykrywania, które blokują miliony ataków, ale ta nowa ochrona wykracza poza nie i pełni rolę siatki bezpieczeństwa, wychwytując zagrożenia, które wymykają się innym metodom wykrywania.
Ta funkcja ochrony schowka nie jest przeznaczona wyłącznie do zwalczania dzisiejszych zagrożeń — została zaprojektowana z myślą o adaptacji. Jeśli cyberprzestępcy opracują jutro nowe techniki, ta niezależna warstwa ochrony będzie nadal chronić naszych klientów.
Pomaga nam to również udoskonalać nasze strategie wykrywania, umożliwiając szybsze i skuteczniejsze reagowanie na pojawiające się zagrożenia.
Poniższa mapa cieplna przedstawia globalny zasięg ochrony schowka w Gen, podkreślając regiony, w których funkcja ta skutecznie udaremniła ataki.

Ta wizualizacja podkreśla powszechne występowanie zagrożeń związanych ze schowkiem oraz znaczenie stosowania solidnych środków bezpieczeństwa.
Poniższy zrzut ekranu pokazuje, w jaki sposób ochrona schowka w Gen aktywnie chroni użytkowników przed atakami wykorzystującymi schowek. W tym przypadku Avast zidentyfikował i zablokował złośliwy skrypt skopiowany do schowka na stronie internetowej, który próbował dostarczyć złośliwe oprogramowanie poprzez manipulację schowkiem. Alert ten podkreśla proaktywne podejście naszego rozwiązania, zapewniające użytkownikom ochronę w czasie rzeczywistym, zanim dojdzie do szkody.

Wskazówki dotyczące bezpieczeństwa
Chociaż ochrona schowka stanowi solidną warstwę zabezpieczeń, użytkownicy powinni zachować czujność:
- Aktualizuj oprogramowanie antywirusowe: Regularne aktualizacje zapewniają dostęp do najnowszych zabezpieczeń.
- Bądź czujny: Rozpoznawaj i unikaj zagrożeń, takich jak ClickFix i FakeCaptcha.
- Unikaj niezaufanego oprogramowania: Nigdy nie uruchamiaj skryptów ani kodu z nieznanych źródeł.

Materiał przygotowany przez CORE - Norton, Avast i AVG w Polsce




